Er is recentelijk een alarmerend signaal vanuit de gezondheidszorg gekomen over schimmels. De Gezondheidsraad bestempelt de toenemende ongevoeligheid van schimmels voor medicatie als een ernstige bedreiging voor de zorg. Hoewel je bij schimmelinfecties misschien direct denkt aan jeukende plekken op de huid of vaginale schimmels, speelt dit probleem ook op een veel grotere, medische schaal.
Waarom deze zorg over schimmels?
Schimmels zijn er in miljoenen soorten. Sommige maken bijvoorbeeld brood, bier of medicijnen mogelijk, wat we waarderen. Helaas veroorzaken zo’n driehonderd soorten ziektes bij de mens. Denk aan de vervelende candida-infecties die zowel mannen als vrouwen kunnen treffen, maar ook aan ernstige, invasieve infecties die levensbedreigend zijn, vooral voor mensen met een verminderde weerstand. Jaarlijks lopen ongeveer drieduizend Nederlanders zo’n ernstige infectie op.
Resistentie: de stille dreiging
Het grootste probleem op dit moment is dat de medicijnen die deze schimmels moeten bestrijden, de zogeheten antimycotica, steeds minder effectief worden. Schimmels worden ongevoelig, of resistent. Dit betekent dat de behandeling die je kent voor jouw klachten, of die artsen gebruiken in het ziekenhuis, straks misschien niet meer werkt. Dit is een wereldwijd probleem waar nu dringend actie voor nodig is.
Wat drijft de toename van resistente schimmels?
Wetenschappers, waaronder experts van het Radboudumc, wijzen naar verschillende bronnen van deze resistentievorming. Dit gaat verder dan alleen wat er in het ziekenhuis gebeurt. Het milieu speelt een belangrijke rol. Je voeding en de omgeving kunnen indirect bijdragen:
- Het grootschalige gebruik van schimmelbestrijdingsmiddelen, fungiciden, in de landbouw en industrie.
- Aanwezigheid van deze middelen in reststromen zoals bij het composteren of afval van bijvoorbeeld bloembollen.
- Het milieu waarin de schimmel zich kan ontwikkelen en aanpassen.
Wat betekent dit voor jouw gezondheid?
Hoewel het nieuws over resistente Aspergillus fumigatus of Candida auris ver van jouw dagelijkse schimmelinfectie op de huid of in de vagina lijkt te staan, is er wel een verband. Een lagere weerstand door welke oorzaak dan ook, maakt je kwetsbaarder voor elke schimmelsoort. Weet dat factoren die de algehele gezondheid en je darmflora beïnvloeden, zoals voeding met veel suiker of stress, je weerstand kunnen verlagen. Een sterke basisgezondheid helpt je lichaam om de natuurlijke balans te bewaren, of het nu gaat om oppervlakkige jeuk of diepere problemen.
De Gezondheidsraad pleit nu voor een Nationaal Actieplan en een kennisplatform. Dit is nodig om de bronnen van resistentie aan te pakken en het gebruik van die middelen in bijvoorbeeld de voedselketen en landbouw te beperken. Het is een oproep om nu samen, zowel op groot als klein niveau, actie te ondernemen om de effectiviteit van onze medicatie te beschermen.
Veelgestelde vragen
Kan een gewone vaginale schimmelinfectie resistent worden?
Hoewel de huidige focus ligt op de gevaarlijke, invasieve schimmels, is het belangrijk om de oorzaken van alle schimmelgroei te begrijpen, vaak gerelateerd aan een verstoorde balans of verlaagde weerstand.
Heeft mijn voeding invloed op schimmelinfecties?
Een ongezonde voeding, met name veel suiker, kan je algehele weerstand onder druk zetten, wat je vatbaarder maakt voor diverse infecties, waaronder die van schimmels zoals Candida.
Is het besmettelijk als mijn partner een resistente schimmel heeft?
Genitale schimmelinfecties kunnen overdraagbaar zijn via seksueel contact, maar de overdracht van resistentie is complexer en hangt vooral af van de weerstand van de ontvanger en de omgeving.
