Plotseling merk je iets nieuws in je mond. Misschien voelt het raar aan, of zie je witte vlekjes op je tong of de binnenkant van je wang. Het kan je onzeker maken. Je vraagt je af: wat is dit? Vaak wijst zo’n verandering op de aanwezigheid van mondschimmel, ook wel candidiasis genoemd. Het is een veelvoorkomend probleem, maar daarom niet minder vervelend. Je wilt weten wat je nu moet doen om dit ongemak snel achter je te laten.
Wat is mondschimmel en waarom ontstaat het?
Je mond is een levendig ecosysteem. Miljoenen bacteriën en schimmels leven er samen. Normaal gesproken houden ze elkaar in balans. De gistsoort Candida albicans is bijna altijd aanwezig, en vormt zelden een probleem. Maar soms loopt die balans uit de hand. Dan krijgt deze gist de overhand. Dit noemen we een schimmelinfectie in de mond. Het is belangrijk te begrijpen dat dit geen teken is van slechte hygiëne. Het wijst meestal op een verstoring in je lichaam.
Wat zorgt er nu voor dat die Candida de baas wordt? Er zijn diverse oorzaken die de natuurlijke weerstand van je mondflora aantasten:
- Je immuunsysteem: Als je lichaam even minder sterk is, bijvoorbeeld door ziekte of stress, krijgt de schimmel vrij spel.
- Medicijngebruik: Sommige medicijnen, met name antibiotica of corticosteroïden, doden nuttige bacteriën. Daardoor krijgt schimmel de kans om te groeien.
- Droge mond: Speeksel spoelt je mond schoon. Te weinig speeksel, een bekende klacht bij veel mensen, creëert een ideale broedplaats voor witte aanslag op de tong.
- Gebruik van hulpmiddelen: Denk aan een slecht schoongemaakt kunstgebit of inhalatiemedicatie. Deze oppervlakken kunnen de schimmel vasthouden.
Hoe herken je de symptomen van orale candidiasis?
Het herkennen van schimmel in de mondholte is de eerste stap naar herstel. De symptomen variëren, maar er zijn duidelijke aanwijzingen waar je op moet letten. Voel je je bezorgd over de klachten die je ervaart, neem dan altijd contact op met je huisarts of tandarts.
De meest voorkomende tekenen
Voor een compleet overzicht van schimmel in de mond symptomen en oorzaken, lees verder.
- Je ziet witte, soms wat gelige plekjes. Deze lijken op kwark. Ze zitten vaak op de tong, het gehemelte of de binnenkant van je wangen.
- Als je probeert deze plekjes weg te vegen, zie je soms een rode, gevoelige plek eronder. Dit kan pijnlijk zijn.
- Je mond voelt branderig aan. Dit branderig gevoel in de mond kan erg hinderlijk zijn.
- Eten en drinken wordt pijnlijk, zeker als het zuur of pittig is.
- Soms merk je een vreemde smaakverandering of verlies van smaak.
Vooral bij mensen die een kunstgebit dragen, komt het vaak voor onder het gebit. Dit heet ook wel ‘denture stomatitis’. Het voelt dan alsof je mond constant geïrriteerd is.
Spruw is een veelvoorkomende schimmelinfectie die ook bij volwassenen kan optreden; leer meer over spruw bij volwassenen, de symptomen en herkenning.
Wat kun je direct doen bij vermoeden van mondschimmel?
Je wilt natuurlijk direct actie ondernemen. Hoewel een bezoek aan de professional belangrijk is voor een definitieve diagnose en behandeling, zijn er dingen die je nu al kunt doen om de omstandigheden in je mond te verbeteren. Denk hierbij aan het herstellen van het natuurlijke evenwicht.
Hygiëne en mondspoeling
Je mondhygiëne is cruciaal, maar doe het nu met extra zachtheid. Poets je tanden twee keer per dag met een zachte tandenborstel. Spoel je mond na elke maaltijd goed uit met water.
Een effectieve, milde spoeling kan verlichting geven:
- Meng een theelepel zout op een glas lauwwarm water. Spoel hiermee zachtjes je mond. Zout werkt licht ontsmettend.
- Een andere optie is het gebruik van water met een beetje baking soda (natriumbicarbonaat). Dit helpt de zuurgraad te neutraliseren, wat schimmel niet prettig vindt.
VIDEO: Hoe behandel je Candida thuis: advies van de tandarts #tandarts #mondhygine #candida
Belangrijke leesstof
Bekijk deze interessante artikelen die we hebben uitgekozen over Schimmel in mond: wat te doen bij orale candidiasis.
Aandacht voor je gebit en hulpmiddelen
Als je een prothese draagt, is dit het moment om deze extra goed onder de loep te nemen. Verwijder je gebit elke nacht. Poets deze grondig met een speciale prothesereiniger. Een slecht gereinigd gebit houdt de schimmel vast en zorgt voor herinfectie. Laat je gebit ook regelmatig professioneel reinigen bij de tandarts.
De medische aanpak: wanneer zoek je professionele hulp?
Als de klachten aanhouden, of als je veel pijn ervaart, is het tijd om hulp in te schakelen. Zelfbehandeling met huismiddeltjes is vaak niet genoeg om een hardnekkige candida infectie aan te pakken. De huisarts of tandarts stelt de diagnose en schrijft de juiste behandeling voor.
Wat kan de tandarts of arts doen?
De behandeling richt zich op twee zaken: de schimmel doden en de oorzaak wegnemen.
De arts schrijft vaak antischimmelmiddelen voor. Dit zijn meestal lokale middelen, zoals een mondgel of vloeistof die je direct in de mond aanbrengt. Soms, bij ernstige gevallen of als je een zwakke afweer hebt, is een orale (via de mond in te nemen) antischimmelmedicatie nodig.
Daarnaast kijkt de professional naar de onderliggende reden. Dit is essentieel om te voorkomen dat de schimmel in de mond terugkeert.
- Word je behandeld voor diabetes? Goede bloedsuikercontrole helpt.
- Gebruik je inhalator voor astma? Vergeet na gebruik niet je mond grondig met water te spoelen. Dit helpt de restjes corticosteroïden weg te spoelen.
- Zijn er tekorten? Soms speelt een tekort aan ijzer of bepaalde B-vitamines een rol.
Preventie: zo houd je de schimmel weg
Eenmaal van de schimmel af, wil je natuurlijk voorkomen dat hij terugkomt. De sleutel ligt in het ondersteunen van je natuurlijke mondgezondheid.
Voeding en levensstijl
Je dieet speelt een rol bij het onderhouden van een gezonde darm- en mondflora. Schimmels houden van suiker. Probeer je inname van geraffineerde suikers te beperken. Eet meer voedsel dat rijk is aan probiotica, zoals yoghurt of kefir, om de goede bacteriën te stimuleren.
Vergeet niet dat stress je immuunsysteem onder druk zet. Goed slapen en ontspanning zoeken, helpt je lichaam veerkrachtig te blijven tegen infecties.
Regelmatige controles
Blijf je halfjaarlijkse controleafspraken bij de tandarts maken. Zij zien veranderingen vaak eerder dan jijzelf. Een vroege ontdekking maakt de behandeling eenvoudiger en sneller.
Veelgestelde vragen over schimmel in de mond
Is mondschimmel besmettelijk?
Hoewel de gist zelf aanwezig is bij de meeste mensen, wordt de actieve infectie over het algemeen niet makkelijk verspreid van volwassene op volwassene, vergelijkbaar met hoe een verkoudheid zich verspreidt. Het is minder besmettelijk, maar direct contact via speeksel kan de gist wel overdragen. Baby’s kunnen het bijvoorbeeld makkelijk krijgen van een voedende ouder.
Kan ik gewoon water gebruiken om te spoelen?
Spoelen met lauw water helpt om voedselresten weg te spoelen. Het is altijd goed voor de algemene hygiëne. Echter, voor het actief bestrijden van de schimmel zijn zout- of baking soda-oplossingen effectiever, omdat ze de pH-waarde in de mond beïnvloeden.
Hoe lang duurt de behandeling van mondschimmel?
Dit hangt af van de ernst van de infectie en hoe snel je reageert op de medicatie. Milde gevallen kunnen binnen een week tot tien dagen verbeteren met lokale middelen. Hardnekkigere infecties, zeker als er een onderliggende oorzaak is, vereisen soms een langere kuur van twee tot vier weken.
